Giao dịch thỏa thuận trong chứng khoán: Khái niệm và 2 quy trình thực hiện
1. Giao dịch thỏa thuận là gì?
Giao dịch thỏa thuận là hình thức mua bán chứng khoán trong đó bên mua và bên bán tự thỏa thuận với nhau về:
- Giá giao dịch
- Khối lượng
- Thời điểm thực hiện
Sau khi đạt được thỏa thuận, giao dịch sẽ được nhập lên hệ thống của Sở Giao dịch Chứng khoán để ghi nhận kết quả.
Khác với giao dịch khớp lệnh, giá trong giao dịch thỏa thuận không phải cạnh tranh công khai trên bảng điện, mà phụ thuộc vào sự đồng thuận của hai bên (nhưng vẫn phải nằm trong biên độ giá cho phép trong ngày).
2. Đặc điểm của giao dịch thỏa thuận
- Thường áp dụng cho khối lượng lớn (nhà đầu tư tổ chức, cổ đông lớn)
- Ít ảnh hưởng đến giá thị trường chung
- Không thể hiện cung – cầu ngay trên bảng giá
- Vẫn chịu sự giám sát của Sở giao dịch và tuân thủ quy định pháp luật
3. 2 quy trình thực hiện giao dịch thỏa thuận
Quy trình 1: Thỏa thuận trước – nhập lệnh sau
Đây là hình thức phổ biến nhất.
Các bước thực hiện:
- Bên mua và bên bán tự tìm nhau (qua môi giới hoặc trực tiếp)
- Hai bên thỏa thuận giá và khối lượng
- Một trong hai bên nhập lệnh thỏa thuận vào hệ thống
- Bên còn lại xác nhận giao dịch
- Hệ thống ghi nhận và giao dịch được hoàn tất
Lưu ý: Giá thỏa thuận phải nằm trong biên độ dao động giá cho phép trong ngày giao dịch.
Quy trình 2: Chào mua – chào bán trên hệ thống
Hình thức này ít phổ biến hơn, nhưng minh bạch hơn.
Các bước thực hiện:
- Nhà đầu tư nhập lệnh chào mua hoặc chào bán thỏa thuận lên hệ thống
- Nhà đầu tư khác thấy phù hợp sẽ chấp nhận thỏa thuận
- Hai bên xác nhận giao dịch
- Giao dịch được hệ thống ghi nhận
Hình thức này giúp nhà đầu tư khác có thể tiếp cận cơ hội giao dịch, nhưng vẫn không hiển thị như khớp lệnh liên tục.
4. Ưu và nhược điểm của giao dịch thỏa thuận
Ưu điểm
- Giao dịch khối lượng lớn dễ dàng
- Hạn chế tác động đến giá cổ phiếu
- Linh hoạt trong đàm phán
Nhược điểm
- Nhà đầu tư nhỏ lẻ khó tiếp cận
- Tính minh bạch về thông tin giá kém hơn khớp lệnh
- Phụ thuộc nhiều vào môi giới
